ड्रोन सर्वेक्षणाला विरोध करणाऱ्या शेतकऱ्यांवर गुन्हे : आष्टीत हजारो शेतकऱ्यांचा एल्गार

- अकरा तासांच्या ठिय्या व रास्ता रोकोनंतर प्रशासन नमले; सात शेतकऱ्यांवरील गुन्ह्यांचा तपास बंद करण्याचे लेखी आश्वासन

विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / गडचिरोली : चामोर्शी तालुक्यातील मुधोली चक (क्र. २) येथे पोलाद प्रकल्पाच्या सर्वेक्षणासाठी विनापरवाना ड्रोन उडविल्याचा आरोप असलेल्या कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांवर कारवाई करण्याची मागणी करणाऱ्या शेतकऱ्यांवरच गंभीर गुन्हे दाखल झाल्याने संतप्त झालेल्या हजारो शेतकऱ्यांनी गुरुवारी (७ ऑगस्ट) आष्टी येथे आक्रमक आंदोलन केले. मुधोलीसह परिसरातील १३ गावांतील शेतकऱ्यांनी आष्टी पोलिस ठाण्यात ठिय्या देत आंदोलन सुरू केले. त्यानंतर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौकात रास्ता रोको करण्यात आल्याने अहेरी, चामोर्शी आणि चंद्रपूरकडे जाणारी वाहतूक ठप्प झाली.

सुमारे अकरा तास चाललेल्या या आंदोलनानंतर अखेर प्रशासनाला शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर तोडगा काढावा लागला. सात शेतकऱ्यांविरुद्ध दाखल करण्यात आलेल्या गुन्ह्यांच्या प्रकरणात पुरावे उपलब्ध नसल्याने तपास बंद करण्यात येत असल्याचे लेखी पत्र अतिरिक्त पोलिस अधीक्षक हर्षवर्धन बी.जे. यांनी आंदोलकांना दिले. त्यानंतर मध्यरात्री आंदोलन स्थगित करण्यात आले आणि रात्री १२ वाजता वाहतूक पूर्ववत सुरू झाली.

ड्रोन सर्वेक्षणावरून वादाची ठिणगी -
मुधोली चक (क्र. २) येथे ९ जुलै रोजी वरद फेरो कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांनी शेतकऱ्यांची पूर्वपरवानगी न घेता ड्रोनच्या माध्यमातून सर्वेक्षण केल्याचा आरोप आहे. पोलाद प्रकल्पाच्या अनुषंगाने हे सर्वेक्षण सुरू असल्याचे सांगितले जात असताना शेतकऱ्यांनी त्यास आक्षेप घेत संबंधित कर्मचाऱ्यांना रोखून जाब विचारला.

या घटनेनंतर प्रकरणात पोलिसांनी मध्यस्थी केली. शिवम कल्लोडे, सचिन विश्वकर्मा आणि प्रवीण पोटूवार या कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांची पोलिसांनी सुटका केली. मात्र, त्यानंतर या कर्मचाऱ्यांच्या तक्रारीवरून शेतकऱ्यांविरुद्ध गुन्हे दाखल करण्यात आले.

सात शेतकऱ्यांसह ३० ते ४० जणांवर गुन्हे -
कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांच्या तक्रारीवरून नेमाजी घोगरे, विनोद भोयर, गुरुदास ठुसे, गुरुदास आभारे, सुधाकर गुट्टे, विवेक खोब्रागडे आणि वसंत बुरमवार या सात शेतकऱ्यांसह ३० ते ४० अनोळखी व्यक्तींविरुद्ध गुन्हे दाखल करण्यात आले.

या प्रकरणात ७ ऑगस्ट रोजी पोलिस ठाण्यात हजर राहण्याची नोटीस शेतकऱ्यांना बजावण्यात आली. ड्रोन सर्वेक्षणाला विरोध करून आपल्या शेतजमिनी आणि हक्कांचे संरक्षण करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या शेतकऱ्यांवरच गुन्हे दाखल झाल्याने परिसरातील शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र संताप निर्माण झाला.

गुन्हे मागे घ्या, अन्यथा सर्वांनाच अटक करा -
नोटीस बजावल्यानंतर मुधोलीसह परिसरातील १३ गावांतील हजारो शेतकरी आष्टी पोलिस ठाण्यात दाखल झाले. पोलिस ठाण्याच्या परिसरात मोठ्या संख्येने शेतकऱ्यांनी ठिय्या आंदोलन सुरू केले. दाखल केलेले गुन्हे तातडीने मागे घेण्यात यावेत, अशी ठाम मागणी आंदोलकांनी केली.

गुन्हे मागे घेत नसाल तर सर्वच शेतकऱ्यांना अटक करा, अशी आक्रमक भूमिका आंदोलकांनी घेतली. प्रशासनाकडून तातडीने तोडगा निघत नसल्याने आंदोलन अधिक तीव्र करण्यात आले.

डॉ. आंबेडकर चौकात रास्ता रोको -
पोलिस ठाण्यातील ठिय्या आंदोलनानंतर शेतकऱ्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौकात रास्ता रोको सुरू केला. दुपारी साडेबारा वाजता सुरू झालेला रास्ता रोको तब्बल रात्री साडेअकरा वाजेपर्यंत सुरू होता.

या आंदोलनामुळे अहेरी, चामोर्शी आणि चंद्रपूरकडे जाणाऱ्या प्रमुख मार्गावरील वाहतूक पूर्णपणे विस्कळीत झाली. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना वाहनांच्या रांगा लागल्या. दरम्यान, आंदोलनस्थळी मोठ्या संख्येने पोलिस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता.

मध्यरात्री वाटाघाटी; लेखी पत्रानंतर आंदोलन स्थगित -
आंदोलन तब्बल अकरा तास सुरू राहिल्यानंतर अतिरिक्त पोलिस अधीक्षक हर्षवर्धन बी.जे. यांनी रात्री साडेअकराच्या सुमारास आंदोलनस्थळी येऊन शेतकऱ्यांशी चर्चा केली. आंदोलकांच्या मागण्यांवर प्रशासन आणि पोलिस अधिकाऱ्यांमध्ये चर्चा झाल्यानंतर तोडगा काढण्यासाठी वाटाघाटी करण्यात आल्या.

या चर्चेनंतर सात शेतकऱ्यांविरुद्ध दाखल असलेल्या गुन्ह्यांच्या प्रकरणात पुरावे उपलब्ध न झाल्याने तपास बंद करण्यात येत असल्याचे लेखी पत्र पोलिस प्रशासनाकडून देण्यात आले. लेखी आश्वासन मिळाल्यानंतर आंदोलकांनी मध्यरात्री आंदोलन स्थगित केले. आंदोलन स्थगित झाल्यानंतर रात्री १२ वाजल्यापासून अहेरी, चामोर्शी आणि चंद्रपूर मार्गावरील वाहतूक पुन्हा सुरळीत सुरू झाली.

या आंदोलनामुळे मुधोली परिसरातील शेतकऱ्यांचा पोलाद प्रकल्पाच्या सर्वेक्षणासह आपल्या जमिनीच्या हक्कांबाबतचा असंतोष पुन्हा एकदा अधोरेखित झाला आहे. ड्रोन सर्वेक्षणासाठी शेतकऱ्यांची पूर्वपरवानगी, प्रकल्पासाठी करण्यात येणारे सर्वेक्षण आणि त्यासंदर्भातील प्रशासनाची भूमिका याबाबत पुढील काळातही संघर्षाची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.