ढगाळ वातावरणामुळे तुरीच्या पिकावर रोगराईचे संकट : उत्पादनात घट होण्याची भीती!


- अक्वान चक्रीवादळाच्या प्रभावाने विदर्भातील हवामानात बदल; अवकाळी पावसाच्या शक्यतेने शेतकरी चिंतेत, पिकांचे पंचनामे करण्याची मागणी
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / भंडारा : बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या अक्वान या तीव्र चक्रीवादळाचा प्रभाव पूर्व आणि मध्य भारतातील हवामानावर जाणवू लागला असून, त्याचे परिणाम विदर्भातही दिसून येत आहेत. ओडिशाच्या किनारपट्टीवर धडक दिल्यानंतर चक्रीवादळाची तीव्रता कमी झाली असली, तरी त्याच्या प्रभावामुळे भंडारा जिल्ह्यासह पूर्व विदर्भातील वातावरणात मोठा बदल झाला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून परिसरात ढगाळ वातावरण निर्माण झाले असून, काही भागांत अवकाळी पावसाची शक्यताही वर्तविण्यात आली आहे. या बदलत्या हवामानामुळे सध्या वाढीच्या, फुलोऱ्याच्या आणि शेंगा धरण्याच्या अवस्थेत असलेल्या तुरीच्या पिकावर रोगराईचे संकट निर्माण होण्याची भीती शेतकऱ्यांमधून व्यक्त होत आहे. त्यामुळे तुरीच्या उत्पादनात घट होण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. भंडारा जिल्ह्यात धान हे प्रमुख खरीप पीक असले, तरी तूर हे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे पूरक पीक आहे. अनेक शेतकरी धानशेतीसोबत तुरीची लागवड करतात. यंदाही मोठ्या प्रमाणात शेतकऱ्यांनी तुरीचे पीक घेतले आहे. सध्या हे पीक चांगल्या वाढीच्या अवस्थेत असून, अनेक शेतांमध्ये तुरीला फुलोरा आला आहे, तर काही ठिकाणी शेंगा धरण्यास सुरुवात झाली आहे. अशा महत्त्वाच्या टप्प्यावर हवामानात अचानक बदल झाल्याने शेतकऱ्यांच्या अपेक्षांवर पाणी फिरण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अक्वान चक्रीवादळामुळे हवामानात बदल -
बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या अक्वान चक्रीवादळामुळे ओडिशा आणि आसपासच्या भागांत पावसाची स्थिती निर्माण झाली आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, या हवामान प्रणालीचा परिणाम पूर्व आणि मध्य भारतातील काही भागांवर होत आहे. २० ते २२ नोव्हेंबरदरम्यान विदर्भातील काही भागांत पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्याचाच परिणाम म्हणून भंडारा जिल्ह्यात ढगाळ वातावरण निर्माण झाले असून, वातावरणातील बदलामुळे शेती पिकांवर संभाव्य परिणाम होण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
फुलोरा आणि शेंगा धरण्याच्या अवस्थेत तुरीला धोका -
तुरीचे पीक सध्या अत्यंत महत्त्वाच्या अवस्थेत आहे. फुलोरा आणि शेंगा धरण्याच्या काळात पावसासह सतत ढगाळ वातावरण राहिल्यास पिकावर विविध रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते. विशेषतः फुलगळ, शेंगांची योग्य वाढ न होणे तसेच बुरशीजन्य रोगांचा धोका वाढू शकतो. परिणामी शेंगांची संख्या आणि दाण्यांच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊन उत्पादनात घट होण्याची भीती आहे. आधीच शेतीसाठी लागणारा वाढता खर्च, मजुरी, खते आणि औषधांच्या किमती यामुळे शेतकरी आर्थिक अडचणींचा सामना करीत आहेत. अशातच तुरीच्या पिकावर नैसर्गिक संकटाचे सावट निर्माण झाल्याने शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित बिघडण्याची शक्यता आहे.
अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांची चिंता वाढली -
खरीप हंगामातील पिकांवर शेतकऱ्यांनी मोठ्या अपेक्षा ठेवलेल्या आहेत. धानासोबत तुरीचे उत्पादन मिळाल्यास आर्थिक हातभार लागेल, अशी आशा शेतकऱ्यांना होती. मात्र, सध्या निर्माण झालेल्या ढगाळ वातावरणामुळे ही आशा धूसर होताना दिसत आहे. अवकाळी पाऊस झाल्यास तुरीच्या पिकाचे नुकसान होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. विशेषतः फुलोऱ्याच्या अवस्थेत असलेल्या पिकांवर प्रतिकूल हवामानाचा परिणाम झाल्यास फुलगळ होऊन पुढील उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी हवामानातील बदलावर लक्ष ठेवले असून, कृषी विभागाकडून योग्य मार्गदर्शन मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
शेतकऱ्यांनी पिकांची नियमित पाहणी करावी -
बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर कृषी क्षेत्रातील तज्ज्ञांकडून शेतकऱ्यांना पिकांची नियमित पाहणी करण्याचा सल्ला दिला जात आहे. शेतात पावसाचे पाणी साचणार नाही, यासाठी योग्य निचऱ्याची व्यवस्था करावी. तुरीच्या पिकावर रोग किंवा किडींची लक्षणे आढळल्यास स्वतःहून औषधांची फवारणी न करता कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांचा सल्ला घ्यावा. ढगाळ वातावरणात फवारणी करण्यापूर्वी पावसाचा अंदाज लक्षात घेणे आवश्यक आहे. तसेच अनावश्यक फवारण्या टाळून पिकाच्या स्थितीनुसारच उपाययोजना कराव्यात, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
नुकसानग्रस्त पिकांचे पंचनामे करण्याची मागणी -
एकीकडे खरीप हंगामातील उत्पादनातून आर्थिक परिस्थिती सुधारण्याची अपेक्षा असताना दुसरीकडे अवकाळी पाऊस आणि बदलत्या हवामानामुळे शेतकरी संकटात सापडण्याची शक्यता आहे. तुरीचे पीक हातचे जाण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. त्यामुळे कृषी विभागाने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून शेतकऱ्यांना तातडीने मार्गदर्शन करावे, अशी मागणी होत आहे. अवकाळी पावसामुळे तुरीसह इतर पिकांचे नुकसान झाल्यास महसूल आणि कृषी विभागाने संयुक्तपणे प्रत्यक्ष शेतावर जाऊन पाहणी करावी. नुकसानग्रस्त क्षेत्राचे तातडीने पंचनामे करून शेतकऱ्यांना शासनाच्या नियमानुसार नुकसानभरपाई मिळवून द्यावी, अशी मागणी शेतकरी वर्गातून केली जात आहे. नैसर्गिक संकटामुळे आधीच अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी प्रशासनाने वेळीच उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.




Petrol Price




