Petrol Price
ब्रेकअपनंतर परस्पर संमतीने झालेले शरीरसंबंध बलात्कार ठरत नाहीत : सर्वोच्च न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निकाल
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
वृत्तसंस्था / नवी दिल्ली : प्रेमसंबंधात असताना दोन सज्ञान व्यक्तींनी परस्पर संमतीने ठेवलेले शारीरिक संबंध केवळ नंतर नातेसंबंध संपुष्टात आले किंवा ब्रेकअप झाले म्हणून बलात्काराचा गुन्हा ठरवता येणार नाही, असे महत्त्वपूर्ण निरीक्षण सर्वोच्च न्यायालयाने नोंदवले आहे. लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन शारीरिक संबंध ठेवल्याचा आरोप असलेल्या एका तरुणाची न्यायालयाने निर्दोष मुक्तता केली आहे. न्यायमूर्ती बी. व्ही. नागरत्ना आणि न्यायमूर्ती आर. महादेवन यांच्या खंडपीठाने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला.
या प्रकरणात संबंधित तरुणावर लग्नाचे आश्वासन देऊन एका तरुणीसोबत शारीरिक संबंध ठेवल्याचा आरोप करण्यात आला होता. मात्र, प्रकरणाची सुनावणी करताना सर्वोच्च न्यायालयाने दोघांमधील संबंध, परस्पर संमती आणि नातेसंबंध संपुष्टात आल्यानंतर निर्माण झालेली परिस्थिती यांचा विचार केला. दोन सज्ञान व्यक्तींनी प्रेमसंबंधात असताना स्वेच्छेने आणि परस्पर संमतीने शारीरिक संबंध ठेवले असतील, तर केवळ ब्रेकअप झाल्यानंतर त्या संबंधांना बलात्काराचे स्वरूप देता येणार नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
फसवणूक करून मिळवलेली संमती आणि नातं संपल्यानंतरचा पश्चात्ताप यात फरक -
सर्वोच्च न्यायालयाने या निकालात दोन वेगवेगळ्या परिस्थितींमधील महत्त्वाचा फरक स्पष्ट केला. पहिली परिस्थिती म्हणजे एखाद्या व्यक्तीने सुरुवातीपासूनच लग्न करण्याचा कोणताही हेतू नसताना केवळ शारीरिक संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन दुसऱ्या व्यक्तीची संमती मिळवणे. अशा परिस्थितीत फसवणुकीचा मुद्दा उपस्थित होऊ शकतो.
तर दुसरी परिस्थिती म्हणजे दोघांमध्ये परस्पर संमतीने प्रेमसंबंध निर्माण होणे, त्या काळात शारीरिक संबंध ठेवले जाणे आणि कालांतराने काही कारणांमुळे नातेसंबंध संपुष्टात येणे. अशा वेळी नातं तुटल्याच्या दुःखातून किंवा नंतर झालेल्या पश्चात्तापातून पूर्वीच्या संमतीने झालेल्या संबंधांना गुन्ह्याचे स्वरूप देता येणार नाही, असे न्यायालयाने नमूद केले.
बलात्कारासारख्या गंभीर गुन्ह्याचा गैरवापर नको -
बलात्कार हा अत्यंत गंभीर स्वरूपाचा गुन्हा असून, प्रत्यक्ष लैंगिक हिंसा, जबरदस्ती किंवा फसवणुकीच्या माध्यमातून संमती मिळवण्यात आल्याच्या प्रकरणांमध्ये कायद्यानुसार कठोर कारवाई झालीच पाहिजे, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
मात्र, केवळ प्रेमसंबंध संपुष्टात आले किंवा दोघांमध्ये मतभेद निर्माण झाले म्हणून बलात्काराच्या कायद्याचा आधार घेऊन दुसऱ्या व्यक्तीला त्रास देण्याचा प्रयत्न होता कामा नये. अशा प्रकरणांमध्ये न्यायव्यवस्थेचा गैरवापर होऊ नये, याचीही काळजी घेणे आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने अधोरेखित केले.
नातेसंबंधातील संमती आणि फौजदारी गुन्हा यातील सीमारेषा स्पष्ट -
सर्वोच्च न्यायालयाच्या या निकालामुळे प्रेमसंबंध, विवाहाचे आश्वासन आणि परस्पर संमतीने ठेवलेले शारीरिक संबंध यासंदर्भातील कायदेशीर दृष्टिकोन पुन्हा एकदा स्पष्ट झाला आहे. प्रत्येक प्रकरणातील वस्तुस्थिती, संबंधांच्या सुरुवातीपासून असलेला हेतू आणि संमती देताना फसवणूक झाली होती का, या बाबी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
नातेसंबंध तुटल्यानंतर निर्माण होणारा पश्चात्ताप आणि सुरुवातीपासूनच लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन केलेली फसवणूक या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. त्यामुळे केवळ ब्रेकअप झाले म्हणून परस्पर संमतीने ठेवलेल्या शारीरिक संबंधांना बलात्काराचा गुन्हा ठरवता येणार नाही, हा महत्त्वपूर्ण संदेश सर्वोच्च न्यायालयाने या निर्णयातून दिला आहे.
