Petrol Price
गंज चढलेल्या सिलिंडरमधून क्लोरीन गळती : नागपुरात ५६ जणांना बाधा, तिघे आयसीयूत
- फागुजी नगरातील जलशुद्धीकरण केंद्रात मध्यरात्री दुर्घटना; १३ जणांना उपचारानंतर सुटी, एका श्वानाचा मृत्यू
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / नागपूर : गोधनी नगरपंचायतीअंतर्गत फागुजी नगर येथील वॉटर ट्रीटमेंट प्लांटमधील रिझर्व्ह क्लोरीन सिलिंडरमधून रविवारी मध्यरात्री साडेबारा वाजताच्या सुमारास अचानक गॅसगळती झाल्याने परिसरात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. सिलिंडरमधून बाहेर पडलेला विषारी क्लोरीन वायू लगतच्या वसाहतींमध्ये पसरल्याने अनेक नागरिकांना श्वास घेण्यास त्रास झाला. या घटनेत ५६ नागरिकांना विविध रुग्णालयांत दाखल करण्यात आले असून, १३ जणांना उपचारानंतर घरी सोडण्यात आले आहे. तीन रुग्ण आयसीयूमध्ये उपचार घेत असून, त्यात एका बालकाचा समावेश आहे.
गॅसगळतीची माहिती मिळताच पोलिस, अग्निशमन दल, एनडीआरएफ आणि अन्य सुरक्षा यंत्रणा तातडीने घटनास्थळी दाखल झाल्या. एनडीआरएफच्या पथकाने गॅसगळती रोखण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले. नागरिकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने प्लांटच्या आसपासचा २०० मीटरचा परिसर सील करण्यात आला.
रिझर्व्ह सिलिंडरमधून गॅसगळती -
फागुजी नगर येथील जलशुद्धीकरण केंद्रात क्लोरीन गॅसचे दोन सिलिंडर ठेवण्यात आले होते. त्यापैकी एक सिलिंडर वापरात होता, तर दुसरा रिझर्व्ह म्हणून ठेवण्यात आला होता. रविवारी मध्यरात्री रिझर्व्ह सिलिंडरमधून गॅसगळती सुरू झाली. काही वेळातच क्लोरीनचा उग्र वायू प्लांटच्या परिसरातून लगतच्या वसाहतींमध्ये पसरला.
अचानक उग्र वास जाणवू लागल्याने नागरिकांमध्ये घबराट पसरली. अनेकांना श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागला. परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन बाधित नागरिकांना तातडीने रुग्णालयात हलविण्यात आले.
सहा रुग्णालयांत नागरिकांवर उपचार -
गॅसच्या संपर्कात आलेल्या नागरिकांना मॅक्स, मेयो, स्पर्श, ऑलराईट, किंग्ज वे आणि विवेका या सहा रुग्णालयांत उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. एकूण ५६ जणांना वैद्यकीय उपचारांची गरज भासली. त्यापैकी १३ जणांची प्रकृती उपचारानंतर सुधारल्याने त्यांना रुग्णालयातून सुटी देण्यात आली.
मात्र, तीन रुग्णांना गंभीर स्वरूपाचा त्रास झाल्याने त्यांना आयसीयूमध्ये दाखल करण्यात आले आहे. यामध्ये एका बालकाचाही समावेश आहे. संबंधित रुग्णांच्या प्रकृतीवर वैद्यकीय पथक लक्ष ठेवून आहे.
एका श्वानाचा मृत्यू -
क्लोरीन गॅसगळतीचा फटका प्लांट परिसरातील प्राण्यांनाही बसला. परिसरातील दोन श्वान गॅसच्या संपर्कात आले. त्यापैकी एका श्वानाचा मृत्यू झाला, तर दुसऱ्या श्वानाला वाचविण्यात यश आले.
तीन दिवसांपूर्वीही आला होता उग्र वास -
गॅसगळतीच्या घटनेनंतर प्लांटच्या देखभाल व्यवस्थेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. स्थानिक रहिवाशांच्या म्हणण्यानुसार, घटनेच्या तीन दिवस आधीही रात्रीच्या वेळी प्लांटमधून उग्र वास आला होता. याची माहिती कर्मचाऱ्यांना देण्यात आली होती, मात्र त्यानंतरही आवश्यक उपाययोजना करण्यात आल्या नसल्याचा आरोप करण्यात येत आहे. यामुळे गॅसगळतीचा धोका आधीच लक्षात आला असतानाही संबंधित यंत्रणांनी त्याची गांभीर्याने दखल का घेतली नाही, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
९०० किलोचा रिझर्व्ह सिलिंडर सहा महिन्यांपासून दुर्लक्षित -
गॅसगळती झालेला रिझर्व्ह सिलिंडर सुमारे ९०० किलो क्षमतेचा असल्याची माहिती आहे. हा सिलिंडर सुमारे सहा महिन्यांपासून दुर्लक्षित अवस्थेत होता आणि त्यावर मोठ्या प्रमाणात गंज चढला होता, असे सांगण्यात येत आहे.
क्लोरीनसारख्या विषारी वायूचा साठा असलेल्या सिलिंडरची नियमित तपासणी व देखभाल करणे आवश्यक असताना त्याकडे दुर्लक्ष झाले का, हा प्रश्न आता उपस्थित झाला आहे. विशेष म्हणजे, घटनेच्या वेळी प्लांटमध्ये कर्मचारी उपस्थित नसल्याची माहिती आहे. त्यामुळे रात्रीच्या वेळी प्लांटच्या सुरक्षेची आणि देखरेखीची जबाबदारी नेमकी कोणाकडे होती, याबाबतही प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
प्लांट अद्याप नगरपंचायतीच्या ताब्यात नाही -
गोधनी परिसराला शुद्ध पाणीपुरवठा करण्यासाठी महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाने हा वॉटर ट्रीटमेंट प्लांट उभारला आहे. सध्या प्लांटची ट्रायल सुरू असून, तो अद्याप गोधनी नगरपंचायतीकडे अधिकृतपणे हस्तांतरित झालेला नाही.
उन्हाळ्यात पाणीटंचाईच्या काळात नगरपंचायतीने काही दिवस या प्लांटमधून पाणी घेतले होते. मात्र, सध्या या प्लांटमधून पाणीपुरवठा केला जात नाही. त्यामुळे प्लांट वापरात नसल्याने त्याच्या देखभाल-दुरुस्तीकडे दुर्लक्ष झाल्याचा आरोप स्थानिकांकडून करण्यात येत आहे.
सुरक्षाव्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह -
या दुर्घटनेमुळे जलशुद्धीकरण केंद्रातील सुरक्षा आणि देखभाल व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. रिझर्व्ह सिलिंडरवर मोठ्या प्रमाणात गंज चढला असताना त्याची तपासणी का झाली नाही? तीन दिवसांपूर्वी उग्र वास आल्याची माहिती देण्यात आली होती, तरी त्यानंतर उपाययोजना का करण्यात आल्या नाहीत? तसेच, गॅसगळतीच्या वेळी प्लांटमध्ये कर्मचारी उपस्थित का नव्हते? या प्रश्नांची उत्तरे शोधणे आवश्यक आहे.
क्लोरीन गॅससारख्या धोकादायक पदार्थांचा वापर असलेल्या केंद्रात नियमित सुरक्षा तपासणी, सिलिंडरची देखभाल, गॅसगळतीची पूर्वसूचना देणारी यंत्रणा आणि आपत्कालीन प्रतिसाद व्यवस्था सक्षम असणे अत्यावश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण प्लांटची सुरक्षा तपासणी करून देखभाल व्यवस्थेची जबाबदारी निश्चित करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न ऐरणीवर -
एका रात्रीत ५६ नागरिकांना रुग्णालयात दाखल करण्याची वेळ आल्याने या घटनेचे गांभीर्य स्पष्ट झाले आहे. विशेषतः तीन रुग्ण आयसीयूमध्ये असून त्यात एका बालकाचा समावेश असल्याने नागरिकांमध्ये चिंता कायम आहे.
दरम्यान, बाधित नागरिकांच्या प्रकृतीवर वैद्यकीय यंत्रणांकडून लक्ष ठेवण्यात येत आहे. गॅसगळतीचे नेमके कारण, सिलिंडरच्या देखभालीची स्थिती आणि सुरक्षाव्यवस्थेत झालेल्या संभाव्य त्रुटींची चौकशी करून जबाबदारी निश्चित होणे आवश्यक आहे. भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी प्लांटची नियमित तपासणी आणि प्रभावी सुरक्षा यंत्रणा उभारणे ही आता संबंधित यंत्रणांसमोरील प्रमुख जबाबदारी ठरणार आहे.
