Petrol Price
दुर्गम रेखानारमध्ये हृदयद्रावक घटना : नवजात बाळानंतर मातेचाही मृत्यू
- रस्त्याअभावी आरोग्यसेवेपर्यंत पोहोचण्याची कसरत; आर्थिक अडचणींमुळे उपचारांसाठी कुटुंबाची परवड, उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / गडचिरोली : दुर्गम भागातील रस्त्यांचा अभाव, आरोग्य सुविधांपर्यंत पोहोचण्यात येणाऱ्या अडचणी आणि आर्थिक विवंचनेचे विदारक वास्तव समोर आणणारी हृदयद्रावक घटना एटापल्ली तालुक्यातील रेखानार गावात घडली. प्रसूतीनंतर अवघ्या तीन दिवसांत नवजात बाळाचा मृत्यू झाला, तर प्रकृती गंभीर असलेल्या मातेचाही उपचारासाठी धावपळ सुरू असताना २४ ऑक्टोबर रोजी मृत्यू झाला. पार्वती सुरेश झोरे (वय २१, रा. रेखानार, ता. एटापल्ली) असे मृत मातेचे नाव आहे. या घटनेमुळे परिसरात हळहळ व्यक्त होत असून, दुर्गम भागातील आरोग्यसेवा आणि रस्त्यांच्या सुविधांबाबत पुन्हा एकदा गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
रस्त्याअभावी गर्भवतीला सोसावे लागले हाल -
रेखानार हे गाव चोखेवाडा ग्रामपंचायतीअंतर्गत येते. रेखानार ते चोखेवाडा हे सुमारे १५ किलोमीटरचे अंतर असून, या मार्गावर साधा रस्ताही नसल्याने नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. विशेषतः गर्भवती महिलांना प्रसूतीच्या काळात रुग्णालयात पोहोचणे कठीण होते. आपत्कालीन परिस्थितीत वेळेत उपचार मिळतील की नाही, या चिंतेमुळे पार्वती यांना प्रसूतीपूर्वीच त्यांच्या माहेरच्या पैंडी गावात हलविण्यात आले होते.
२९ सप्टेंबर रोजी पार्वती यांना प्रसववेदना सुरू झाल्यानंतर तातडीने गडचिरोली येथील महिला रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. मात्र, त्यांची प्रकृती गंभीर झाल्याने त्याच दिवशी पुढील उपचारासाठी चंद्रपूर येथे हलविण्यात आले.
अवघ्या ६०० ग्रॅम वजनाच्या बाळाचा मृत्यू -
३० सप्टेंबर रोजी शस्त्रक्रियेद्वारे पार्वती यांनी एका मुलाला जन्म दिला. मात्र, जन्माच्या वेळी बाळाचे वजन अवघे ६०० ग्रॅम होते. त्यामुळे बाळाला अतिदक्षता विभागात ठेवून उपचार सुरू करण्यात आले. तीन दिवस मृत्यूशी झुंज दिल्यानंतर या चिमुकल्याचाही उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.
नवजात बाळ गमावल्याचे दुःख आणि स्वतःची खालावत चाललेली प्रकृती, अशा दुहेरी संकटाला पार्वती यांना सामोरे जावे लागले. प्रसूतीनंतरही त्यांच्या प्रकृतीत अपेक्षित सुधारणा होत नसल्याने कुटुंबीयांची चिंता वाढत गेली.
रुग्णालयांचे उंबरठे झिजवले; खासगी उपचारांचा खर्च परवडेना -
पार्वती यांना पुढील उपचारांसाठी नागपूर येथे नेण्यात आले. तेथील शासकीय डॉक्टरांनी खासगी रुग्णालयात उपचार घेण्याचा सल्ला दिल्याची माहिती आहे. मात्र, कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची असल्याने खासगी रुग्णालयातील उपचारांचा खर्च उचलणे शक्य नव्हते. परिणामी, नाइलाजाने कुटुंबीयांना त्यांना पुन्हा पैंडी गावात आणावे लागले.
गंभीर प्रकृती असतानाही आर्थिक अडचणींमुळे उपचारांसाठी कुटुंबीयांची धडपड सुरू होती. पैंडी येथे आशा स्वयंसेविकेच्या निगराणीखाली पार्वती यांच्या प्रकृतीवर लक्ष ठेवण्यात येत होते. मात्र, त्यांची प्रकृती पुन्हा खालावल्याने कुटुंबीयांसमोर मोठे संकट उभे राहिले.
प्रकृती खालावली; उपचारांपूर्वीच परिस्थिती गंभीर -
२३ ऑक्टोबर रोजी सायंकाळी पार्वती यांची प्रकृती अचानक खालावली. त्यांना तातडीने कसनसूर प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नेण्यात आले. तेथून पुढील उपचारासाठी गडचिरोली येथे जाण्याचा सल्ला देण्यात आला. मात्र, आर्थिक अडचणींमुळे कुटुंबीयांनी त्यांना हेडरी येथील रुग्णालयात दाखल केले. २४ ऑक्टोबर रोजी पहाटे दोन वाजताच्या सुमारास त्यांना तेथे नेण्यात आले.
हेडरी येथूनही पुढील उपचारासाठी गडचिरोलीला जाण्याचा सल्ला मिळाल्यानंतर हतबल झालेल्या नातेवाईकांना पुढील उपचारासाठी नेण्याबाबत अडचणींचा सामना करावा लागला. अखेर २४ ऑक्टोबर रोजी पार्वती यांचा मृत्यू झाला. त्यानंतर एटापल्ली ग्रामीण रुग्णालयात त्यांच्या मृतदेहाचे शवविच्छेदन करण्यात आले.
आरोग्य यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह -
या घटनेने दुर्गम भागातील आरोग्य सुविधांची उपलब्धता, रस्त्यांचा अभाव आणि गरीब कुटुंबांना गंभीर आजारांच्या उपचारांसाठी भेडसावणाऱ्या आर्थिक अडचणी पुन्हा ऐरणीवर आणल्या आहेत. वेळेत रुग्णालयात पोहोचण्याची सुविधा, आवश्यक वैद्यकीय उपचार आणि आर्थिक मदत उपलब्ध झाली असती, तर परिस्थिती वेगळी असती का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
दुर्गम भागातील नागरिकांना आरोग्यसेवा सहज उपलब्ध करून देण्याचे दावे केले जात असताना, प्रत्यक्षात एका गरीब कुटुंबाला उपचारांसाठी वारंवार धावपळ करावी लागल्याची ही घटना आरोग्य यंत्रणेच्या कार्यपद्धतीबाबत प्रश्न निर्माण करते. तथापि, उपचारांमध्ये नेमक्या कोणत्या त्रुटी राहिल्या आणि मृत्यू टाळण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना शक्य होत्या, हे अधिकृत चौकशीतून स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
उच्चस्तरीय चौकशी होणार काय? -
या प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी करून पार्वती झोरे यांच्या उपचारांदरम्यान नेमकी काय परिस्थिती निर्माण झाली, त्यांना वेळेत आवश्यक वैद्यकीय सुविधा मिळाल्या का आणि आर्थिक अडचणींमुळे उपचारांमध्ये अडथळे आले का, याची सखोल तपासणी करण्याची मागणी होत आहे.
रेखानारसारख्या दुर्गम गावांमध्ये रस्ते, रुग्णवाहिका सेवा, प्रसूतीपूर्व व प्रसूतीनंतरची आरोग्यसेवा आणि गरजू रुग्णांसाठी आर्थिक मदतीची प्रभावी व्यवस्था उभारण्याची गरज या घटनेने अधोरेखित केली आहे. भविष्यात अशा दुर्दैवी घटना टाळण्यासाठी प्रशासनाने ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.
दुर्गम भागातील मातांना वेळेत उपचार मिळण्यासाठी आणखी किती बळींची प्रतीक्षा करावी लागणार? असा संतप्त सवाल या घटनेनंतर उपस्थित केला जात आहे.
